Het concept is simpel: nodig uit je netwerk een aantal mensen uit die hoofd en hart willen verbinden (en wie wil dat nu niet?), plaats ze in de huiskamer rond de tafel, laat een goede kok een verrukkelijk 3-gangen diner verzorgen, breng een thema (ditmaal geluk) in en ga met elkaar in gesprek …

Nu wordt er veel over geluk geschreven. Er bestaan echte geluksprofessoren die onderzoek doen naar wat geluk nu precies is. Harvard Business Review besteedt de hele editie van januari aan het thema. Er zijn gelukslessen voor scholen; er is zelfs een gelukskoffer.

Zaterdag 11 februari a.s. is het World Happy Day en wordt op heel veel locaties in de wereld (ook in Amsterdam o.a. in de Balie) de film HAPPY vertoond. HAPPY is winnaar van heel veel awards en is de meest recente film van regisseur Roko Belic.

Wat is dan precies geluk? Als je aan mensen vraagt wat ze willen zijn of worden dan zullen velen antwoorden met: ‘gelukkig’. Ook de Dalai Lama heeft ooit gezegd dat het doel van ons leven is om geluk te vinden. Is geluk hiermee het hoogste goed? Of wellicht beter: het hoogste gevoel?

Geluk kent meerdere lagen. In andere talen zijn er meerdere woorden voor ons woord ‘geluk’. Zo maakt het Spaans onderscheidt tussen ‘suerte’ en ‘feliz’. Je zegt: ‘tengo mucha suerte’ (ik heb veel geluk), maar ‘estoy muy feliz’ (ik ben heel gelukkig).

Maar terug naar het diner. Want wetenschappelijk onderzoek is mooi, maar uiteindelijk is de persoonlijke betekenis die mensen geven aan ‘geluk’ toch het mooist. En nadat kokkie Frank Schaart het voorgerecht had geserveerd kwamen de verhalen over tafel.

Wat mij fascineert is dat, als je met elf mensen rond de tafel zit die elkaar niet kennen, je in een ongedwongen sfeer toch heel snel met elkaar in gesprek bent over zaken die er toe doen. Geen oppervlakkigheid, maar boeiende, persoonlijke verhalen.

Verhalen over mooie momenten, waarin geluk in overvloed aanwezig was en alleen de herinnering eraan weer een glimlach op het gezicht van de verteller brengt. Maar ook verhalen over momenten waarop geluk ver weg leek. En verhalen die je raken, soms om de prachtige eenvoud die er uit klinkt.

Het viel mij op dat de geluksmomenten die werden genoemd vaak heel alledaags leken: een tweede huis in het buitenland, een weekend met je zoontje op vakantie, lekker dansen, het lezen van een mooi boek, met de kleinkinderen skiën, een object dat je aan je overleden ouders herinnert.

Maar achter al deze momenten zat een diepere laag. Een laag die maakte dat deze oogaanschijnlijk alledaagse, soms zelfs materiele, momenten tot een groot gevoel van geluk leidden. En het woord dat bij me opkomt om die laag te benoemen is ‘verbondenheid’.

Het gaat niet om het tweede huis in het buitenland; het gaat om de eenvoud en rust die daar heerst en het contact met jezelf en de verbondenheid met de mensen in de heel kleine lokale gemeenschap die voor het geluksgevoel zorgt.

Een weekend op vakantie met je zoontje is op zich een mooi moment, maar wordt pas heel bijzonder door het sterke wij-gevoel dat ontstaat. Het moment waarop je samen ergens naar kijkt, je niets hoeft te zeggen en er toch een enorme energie als aura om jullie beiden hangt.

De verbondenheid kan zijn met anderen, maar de verbondenheid kan ook met jezelf zijn. Het moment waarop je in contact bent met een diepere laag in jezelf. Of wellicht als je je in verbinding voelt met iets wat veel groter is dan jezelf.

Ik moet aan een liedje van René Froger denken: ‘een eigen huis, een plek onder de zon en altijd iemand in de buurt die van mij houden kon; toch wou ik dat ik net iets vaker, iets vaker simpelweg gelukkig was’.

Je kunt dus van alles hebben, maar er niet mee in verbinding zijn, er geen contact mee hebben. Terwijl op het zelfde moment zelfs een zingende merel, de geur van de zee of een vers kopje thee een mens gelukkig kan maken.

Je moet het maar zien. Zo zijn daar ook Henk en Ingrid uit een buurthuis in Rotterdam, die de ene na de andere cursus volgen, maar in wezen op zoek zijn naar geluk. Het geluk zoeken terwijl het overal om hen heen aanwezig is.

Een wijze Tibetaans Boeddhistische monnik zei ooit tegen mij “Many people first want all their problems solved. When all problems are away, then there will be time to be happy. And of course, when all problems are solved, happiness is not there anymore. If you think a human life lasts long, then you have a perfect excuse to waste your time. Be happy now !!!”

Voor mij persoonlijk gaat geluk ook over ‘bron’ en ‘bestemming’. Als je in contact bent je bron en weet/voelt wat je bestemming is dan kun je volgens mij gelukkig zijn ook al zijn de feitelijke omstandigheden soms minder rooskleurig. Het volgende filmpje raakt mij hierbij diep.

Tot slot doet het mij denken aan een boer uit een grote familie, die als kleine jongen graag arts had willen worden. Maar het lot bepaalde dat hij op de boerderij moest gaan werken in plaats van te kunnen studeren. Hij heeft hier tot zijn dood gewoond en gewerkt en met zijn vrouw vier zonen groot gebracht … in contact met zijn bron en zijn bestemming.

Ons volgende huiskamerdiner is op dinsdag 6 maart 2012 in Rotterdam bij The Hub. Als je een keer aan wilt schuiven, stuur ons een mailtje.

Is meer dan iemand tegenkomen of bij elkaar zijn.
Je ontmoet niet zoveel mensen.
Ontmoeten heeft iets van verwondering en herkenning.
Die ander is antwoord of vraag op iets in jou.
Een echte ontmoeting raakt je.
Ze vraagt openheid van jou.
Niet dat je alles moet zeggen tegen de ander,
maar wel dat die ander jou iets mag zeggen of vragen.
Ontmoeten is de ander binnenlaten in het huis van jezelf.
Met het risico dat hij of zij ontdekt dat niet alles echt is in je huis.
Dat je soms kwetsbaar bent.
En soms anderen gewoon napraat.
Iemand ontmoeten is iemand binnenlaten
in de binnenste cirkel van je leven.
Hij of zij zal vragen naar je ervaringen, gewoontes, gevoelens en opvattingen.
Pas als je die ander zo diep laat binnendringen
kun je van ontmoeting spreken.
Een echte ontmoeting laat sporen na …

Als je het mij vraagt is het ontmoeten van je medemens een van de meest wezenlijke dingen om samen te kunnen werken, samen te kunnen leven, samen te kunnen zijn.

Het vraagt van jou als mens dat je je oprecht kunt verwonderen over de ander en ook dat je jezelf in alle kwetsbaarheid durft te openen voor die ander. Voorwaar niet eenvoudig om te doen.

Ik wens ieder van jullie heel veel mooie ontmoetingen in 2012 …

“Cheshire cat”, vraagt Alice,” welke kant moet ik op?”” Waar wil je naar toe, Alice?” vraagt Cheshire. Dat weet ik niet, zegt Alice. “Dan maakt het niet uit welke kant je gaat….” [Alice in Wonderland, door Lewis Carrol]

Stel je eens voor dat je bij een organisatie werkt die het beste in jou naar boven haalt. Waar er respect is voor elkaar en je jezelf gewaardeerd voelt. Waar je de ruimte krijgt om jezelf te ontwikkelen en wordt aangemoedigd om jouw eigen kracht in te zetten. Waar je werkelijk een bijdrage levert die ertoe doet. Wat een energie zou dat geven! Kan het denk je? Wij ervaren van wel.

Hoofd boven water

Nu even naar de realiteit van alledag. (Realiteit van alledag? Bestaat die eigenlijk wel? Die creëren we toch die steeds weer met elkaar? We doen, zeggen, geloven van alles en dat samen is de realiteit…)

We leven in een turbulente en onzekere tijd waarin de ene crisis de andere opvolgt. Veel organisaties zijn aan het overleven en proberen hun hoofd boven water te houden. Er wordt gesneden in de kosten. Minder mensen moeten meer werk leveren en zekerheden vallen weg bijvoorbeeld daar waar mensen hun baan verliezen. Mooie boel vind je niet?

Waar vind jij je zekerheid?

Hoe houd je jezelf, als mens, ondernemer en als medewerker, staande in een wereld die zo sterk in verandering is? Waar ontleen jij dan nog je zekerheid aan? Je raadt het nooit: het antwoord is niet langer buiten jezelf te vinden maar binnen jezelf.

Deze tijd vraagt erom dat je de verantwoordelijkheid voor je eigen leven niet meer in handen van anderen legt maar zelf het stuur in eigen hand neemt. En dat je leert varen op je innerlijk kompas.

Op expeditie

Ga je wel eens op reis? Houd je van een gedetailleerde planning? Wij zeggen: werken aan organisaties en ondernemingen van de toekomst vragen om iets anders: meer een expeditie. Een gezamenlijk avontuur, maar geen vooraf compleet ‘uitgelijnd’ projectplan en marsroute.

Wel sturen op doelen en heldere vertrekpunten, en wat er nodig is om dat te bereiken. Vanuit een veel ruimer bewustzijn van ieders plek in het geheel en zijn behoeften. Vanuit ieders eigen kracht, in dialoog, en met zicht op je bestemming. Niet alleen de klant maar ook medewerker centraal.

Leren navigeren op je innerlijk kompas

Wij hebben ons zelf ook de vraag gesteld: in welke gebieden in onszelf zit de potentie voor ons werk? En waar is ons nog onbekende gebied, dat misschien onbegaanbaar lijkt? Wat is ons verlangen dat eens te verkennen? Nou…wij werden wel blij van de antwoorden.

We willen vooral mensen in organisaties inspireren meer vanuit hun kracht te leven, en meer vanuit hun hart. Daar zit de verbinding met jezelf en met anderen, en met werkelijk succes van jouw organisatie. Daar ligt wat ons betreft het pad naar een mooie toekomst. Trek je niet teveel aan van alle paniek die er nu is. Volg je innerlijke stem.

Als ook jij nieuwe wegen in wilt slaan, en misschien wel op expeditie gaat, is het belangrijk dat je weet wat jouw kracht is en je missie en bestemming.

Workshop 25 november

In onze ervaringsgerichte workshop van 25 november helpen we je om je eigen kompas meer te volgen. We gaan met elkaar vooral ervaren aan de hand van drie vragen:

• Wat is jouw eigen kracht ?
• Welke plek en waardering krijgt die kracht in jouw organisatie?
• Hoe kun je daarin je kracht gerichter inzetten?

Dat ontdek je in een inspirerende kennismaking met de expeditiebenadering.

Voor wie?

Ben je zelfstandig werkend; professional in een organisatie en/of manager? En nieuwsgierig naar hoe je vanuit een ruimer perspectief meer voldoening en resultaat haalt uit jouw kracht en talenten? En juist daardoor ook bijdraagt aan je omgeving?

Dan zien we je graag op vrijdagochtend 25 november in Oud-Ade!

Danielle Doeve & Marnix Lamers

‘Wie van binnenuit zijn koers bepaalt, neemt verantwoordelijkheid voor zijn eigen geluk en het geluk van anderen’. [Tex Gunning, Akzo Nobel]

Enkele reacties uit onze pilot-workshop van woensdag 16 november:

‘Een mooie workshop en een goed thema, eigen kracht. Ik ben er van overtuigd dat dit onderwerp zo’n beetje de meeste aandacht behoeft van alle onderwerpen bij de verandering waar we voor staan.’

‘Heel fijn om te weten welke hulpbronnen je zelf tot je beschikking hebt om in je kracht te komen/blijven.’

‘1e werkvorm Appreciative Inquiry erg prettig. Stilstaan bij het nu en de successen en wat al goed gaat. Ik ga meer genieten!’

‘Ik ga opnieuw het gesprek met de directie aan maar dan helemaal vanuit mijn kracht. Ben bereid een werkelijk nieuwe stap te gaan zetten.’

‘Ik ga zeer geïnspireerd weg. Feedback in cirkel erg waardevol en bij Stap in je kracht ontmoette ik weer een oud thema. Ik kreeg er een nieuw zicht op. Een enorme eye-opener!’

Dit behoeven niet de personen te zijn waar het in werkelijkheid om draait. Het mogen representanten zijn die volledig onbekend zijn met de organisatie, mensen en situatie waar de dynamiek speelt. Deze ‘dynamiek’ kan over heel veel verschillende zaken gaan.

Denk dan bijvoorbeeld aan:

• Schijnbaar gebrek aan betrokkenheid bij organisatieleden
• Weinig aandacht voor de kwaliteit van producten of diensten
• Onvoldoende innovatief vermogen in jouw organisatie
• Hoog ziekteverzuim
• Gebrek aan daadkracht en motivatie na een fusie of overname
• Discussies over leiderschap en overname in familiebedrijven
• Keuzevraagstukken m.b.t. strategie, richting en doelen
• Marktonderzoek: hoe reageert de markt op de keuzes die je maakt
• Onenigheid in een management team of tussen afdelingen

Dat deze dynamieken in de ruimte zichtbaar kunnen worden, zonder dat de opgestelden kennis van de situatie hoeven te hebben, leidde bij een deelnemer aan een van mijn workshops tot veel ongeloof. Lees hier zijn verhaal:

“De workshop Systemisch Management heeft mij verrassend getroffen. Toen Erna van Kollenburg mij vroeg om mee te werken aan een workshop Systemisch Management, was mijn eerste gedachte: hoor ik nu de ‘A’ niet in systematisch?

Maar aangezien ik altijd bijzonder goede ervaringen heb gehad in het verleden met trainingen van Erna van Kollenburg besloot ik gewoon mee te doen.

Volkomen blanco maar wel een beetje lichtelijk sceptisch stapte ik in de workshop Systemisch Management. Ook de uitleg van wat het was en kan doen was niet helemaal voldoende voor mij om alle reserves te laten varen.

Dus dan maar de praktijk proberen onder het motto: ‘eerst maar eens zien en dan geloven’.

Ik had zo’n onconfortabele situatie aan de hand. Je weet, het loopt niet lekker, maar ik kon er de vinger niet achter krijgen wat er nou precies aan de hand was.

Mijn vraag werd gekozen voor een opstelling zoals dat genoemd wordt binnen het Systemisch Management.

De weg ernaar toe is fascinerend, het voelde nog niet zo van: oeh joew hier komt nog iets uit ook. En dan, plotsklaps, is de opstelling daar, worden er zaken uitgesproken en valt het kwartje op z’n plaats.

Ik was flabbergasted! Het leek als of Erna met mijn werkomgeving gesproken had. Hoe kon dit zo’n ander, helder licht op de situatie werpen?

Het begin van elke oplossing is het probleem duidelijk hebben!!

En zoals Sherlock Holmes al zei: Als je alle mogelijkheden hebt uitgesloten dan blijft de onmogelijkheid over! Systemisch Management helpt deze (on)mogelijkheid te vinden!”

Het ongeloof dat deze deelnemer in eerste instantie had, maakt dat klanten voorzichtig zijn om Systemisch Management als interventie in te zetten bij organisatie-ontwikkeling. Het blijft lastig uitleggen wat er gebeurt tot je het zelf in de praktijk hebt meegemaakt.

Daarom is de workshop ‘Systemisch Management’ juist zo mooi. In een kleine veilige setting ervaar je de kracht van deze aanpak. Zodat je zelf de stap van ongeloof naar verbijsterend inzicht kunt ondergaan.

De eerste lezing, op dinsdag 27 september, werd gegeven door prof. Luc Stevens en had als titel ‘Het kind als antwoord’. De tweede lezing, op donderdag 13 november, kwam van AkzoNobel-topman Tex Gunning en had als thema ‘Value Based Education’.

Veranderingen in het onderwijs

Beide lezingen waren een pleidooi voor veranderingen in het onderwijs. Veranderingen die volgens beide sprekers dringend nodig zijn, omdat in onze veranderende wereld, andere vaardigheden steeds belangrijker worden.

Of zoals Luc Stevens het verwoordde “De situatie van het kind is veranderd, de situatie van de leraar is veranderd én de opvattingen over leren en ontwikkeling zijn veranderd. Het wordt hoog tijd dat de overheid dit inziet en ruimte biedt voor de noodzakelijke veranderingen.”

Kijkend naar de veranderingen waar zij op doelen dan zijn deze terug te brengen tot twee hoofdthema’s: in de eerste plaats de veranderende rol van leerling en leraar en in de tweede plaats de veranderende inhoud van het curriculum. Beiden worden hieronder iets meer toegelicht.

De strekking van het betoog van Luc Stevens was: “Veel leraren zien hun leerlingen niet als autonome individuen, met wie ze in gesprek kunnen, maar eerder als een afgeleide van hun eigen handelen of van het curriculum.

Een goede leraar weet dat het de natuur is van ieder levend organisme om te streven naar autonome ontwikkeling, in een evenwicht tussen de eigen mogelijkheden en de eisen van de omgeving. Dat geldt dus ook voor kinderen: zo leert een kind lopen, zo leert het zijn moedertaal.

Wanneer je je kinderen als individu leert zien en ze hun eigen ontwikkeling gunt, waarbij jij je opstelt als facilitator die altijd beschikbaar is voor steun, vragen of extra uitdaging, zul je zien dat motivatie, de lol in het leren én de resultaten toenemen.”

Een kernuitspraak van Tex Gunning in zijn lezing was: “We kunnen onze kinderen niet de oplossingen meegeven voor de problemen van de toekomst. Maar we kunnen ze wel leren op een bepaalde manier te denken, om samen te werken en samen te leven. Een pleidooi voor waardengedreven onderwijs.

“Kinderen hebben van nature de talenten, de creativiteit en de empathie die nodig zijn om hun rol in het leven te spelen. Het is onze taak die vermogens te cultiveren, en een klimaat te scheppen waarin ze uit kunnen groeien tot een volwassen humaniteit.

Waarom? Omdat waardengedreven onderwijs leidt tot persoonlijk leiderschap. Het zorgt ervoor dat kinderen stevig in hun schoenen staan. Als je weet wie je bent en wat je in huis hebt, dan kun je van daaruit het leven tegemoet treden. Het leert kinderen om keuzes te maken in overeenstemming met hun diepste wezen. En vooral ook: de verantwoordelijkheid voor die keuzes te dragen.”

Deze geluiden zijn niet nieuw. Zo zijn er op YouTube diverse fragmenten te vinden van Ken Johnson die een groot voorstander is voor veel meer creativiteit in het onderwijs. Of de bekende fragmenten van meester Toshiro Kanamori uit de documentaire ‘Children Full of Life‘.

Ook het gedachtengoed van Janush Korczak (1978 – 1942) is uiterst actueel voor het onderwijs in de 21e eeuw. Kenmerkend is zijn uitspraak: “Laten we niet de gezonde drang van zijn natuur kortwieken, alleen omdat ons kind afwijkt van ons ideaal. We voeden het niet op ten behoeve van onszelf, maar om zijnentwille.”

Hoe zit dit met volwassenen?

Van aanbod- naar vraaggestuurd onderwijs, veel meer aandacht voor het samen oplossen van problemen en acteren vanuit diepere waarden en wie je in de kern bent. Zo zou je de betogen van Luc Stevens en Tex Gunning wellicht heel kernachtig kunnen samenvatten.

Zo geldt het voor lager en middelbaar onderwijs, maar hoe zit dit bij volwassenen? Gelden hier dezelfde noodzakelijke veranderingen? Dient onze manier van leren zich ook aan te passen aan de veranderende wereld om ons heen? Wat mij betreft kunnen deze vragen volmondig met ‘ja’ beantwoord worden.

Immers, als dit voor onze kinderen geldt, de volwassenen van morgen, waarom dan niet voor ons? De wereld die we denken te kennen bestaat eigenlijk al niet meer, maar we weten ook nog niet waar het heengaat. En wachten tot onze kinderen groot zijn is geen optie.

Lange aanbod gestuurde leertrajecten waarbij kennis eenzijdig wordt overgedragen lijken hun langste tijd gehad te hebben, ook bij volwassenen. In de eerste plaats vanwege de tijd. Het lijkt steeds lastiger om je voor langere tijd uit de werkomgeving vrij te maken.

Maar wellicht belangrijker is het feit dat men meer en meer op zoek is naar antwoorden op specifieke vragen in plaats van de generieke uitleg in het klaslokaal. De kennis is vaak in boeken en op het Internet eenvoudig te vinden, maar hoe doe ik dit nu in mijn praktijk?

De interesse voor korte workshops en distance learning in combinatie met coaching en intervisie neemt toe. De leerling kruipt ook bij de volwassenen achter het stuur en regisseert zijn eigen leerproces. Dit blijkt ook duidelijk uit persoonlijk uitgevoerd onderzoek.

Action learning en reflective learning staan dan ook weer volop in de belangstelling. Het bekende ‘on the job’ learning is hier een afgeleide van. Initiatieven waar velen een voorstander van lijken te zijn, maar waarbij de implementatie toch vaak niet zo eenvoudig is als het lijkt.

Want ook leren moet je leren. Kritisch naar je eigen handelen kijken, hierop reflecteren, de juist ontwikkelvragen formuleren en dan de juiste interventies bedenken is nog niet zo eenvoudig. Het is best eng en vraagt moed om je ‘zwaktes’ te onderkennen en in de hectiek van alle dag ontbreekt vaak ook de rust en de tijd voor reflectie.

Met als gevolg dat er een soort dualiteit ontstaat. Enerzijds willen we als individu graag aan het roer staan, maar lopen we soms hierin vast en is het o zo prettig als ‘de organisatie’ het ontwikkelpad voor de medewerker maar uitstippelt. En is een ‘passieve’ rol in het klaslokaal soms wel zo veilig.

“Voortdurend leren en soms radicaal vernieuwen hoort bij de kenniseconomie van deze eeuw. Daardoor gaat het werken zelf ook steeds meer op leren lijken.” Dat zei professor Joseph Kessels, hoogleraar Human Resource Development verbonden aan de Universiteit Twente, onlangs op een congres van Manpower.

Het continue leren van zowel individu als organisatie is dus een must … velen zullen dit beamen. Maar net als individueel leren zul je ook organisatieleren moeten leren. Iets waarbij veel HR-afdelingen het moeilijk vinden om ‘de lijn’ hierin te begeleiden en veel managers worstelen met de vraag welke rol zij precies in dit leerproces hebben.

Net als in het onderwijs lijkt het ook in het bedrijfsleven de hoogste tijd om het roer om te gooien en op een andere manier te gaan leren. Belangrijke competenties (voor zover dit begrip nog past in de 21e eeuw) in dit proces zijn: ‘kritisch reflecteren op je eigen handelen’, ‘onderzoeken en ter discussie stellen van je eigen overtuigingen’ en ‘stellen van de juiste vragen aan jezelf en anderen’.

En niet in de laatste plaats: verantwoordelijkheid nemen voor je eigen leerproces, zowel als individu als organisatie. Want wat we denken dat goed is in het onderwijs van onze kinderen kan ook nooit slecht zijn voor de ontwikkeling van ons volwassenen !!!

Dat is ook waar het de negen deelnemers aan de training uiteindelijk om te doen. Allen hebben reeds het basiscertificaat ITIL V3 Foundation op zak. Zes deelnemers zijn oude bekenden. Zij hebben in oktober 2010 ook al deelgenomen aan de training RCV (Release, Control & Validation).

De training is georganiseerd door Microlink / ITKoolitus, een goede partner van Suerte Academy. Wij werken al enige jaren samen en onlangs is overeengekomen om deze samenwerking verder te verstevigen en uit te breiden.

Deze betreffende training richt zich hoofdzakelijk op de Operations fase van de IT Service Life Cycle. In deze fase zijn – in eerdere fasen ontworpen, gebouwde en geteste – IT-diensten daadwerkelijk in productie en ondersteunen ze de primaire bedrijfsprocessen.

Omdat zo’n 80% van alle IT-kosten in deze fase vallen, is het van belang om processen en functies zo effectief en efficient mogelijk in te richten. Dat is precies waar het tijdens deze training dan ook om draaide: een gesmeerde IT-fabriek.

Naast de vakinhoudelijke kennis over hoe processen en functies zo goed mogelijk te organiseren gaat het ook om hoe goed de deelnemers hun verbetervoorstellen bij management voor het voetlicht kunnen brengen. Verbeteringen kosten immers eerst geld, voor ze rendement gaan opleveren.

Veel praktijkoefeningen dus. Aan de hand van een casus moest men in kleine groepjes bepaalde problematieken vertalen naar verbetervoorstellen en deze vervolgens presenteren aan management. Dan gaat het om presentatie- en mondelijke uitdrukkingsvaardigheden.

Ook het toepassen van technieken om problemen goed te definiëren en vervolgens te analyseren werd geoefend. Dit is op onderstaande foto’s is te zien, waar de deelnemers een Ishikawa diagram moesten maken voor het probleem van ‘Traffic Congestion’.

Op vrijdagmiddag werd direct het examen afgenomen, bestaande uit een achttal korte scenario’s en evenzoveel vragen. De kandidaten moesten telkens het juiste multiple choice antwoord kiezen. Met acht geslaagden van de negen en een gemiddelde score van 84,5 (van de 100) een prima resultaat.

Voorlopig gaan de deelnemers eerst het geleerde in de praktijk brengen, maar zeer waarschijnlijk volgt na de zomer de volgende training uit de reeks van zes …